W Łosośnicy przy głównej drodze (nr 152 - Nowogard-Resko) stoi długi budynek z czerwonej cegły, typowy dla dawnych majątków ziemskich na Pomorzu - rytmiczne podziały z czerwonej cegły wypełnione jasnym tynkiem i duże, łukowate wjazdy. To zabytkowy budynek gospodarczy dawnego zespołu dworsko-folwarcznego należącego do rodu von Bismarck, a po 2WŚ do PGR-u. Budynek wyróżnia napis: PRECZ Z ZAKUSAMI WOJENNYMI. To niesamowity miks historii: od pruskiego porządku, przez powojenną propagandę, aż po dzisiejszą rzeczywistość.

 

Łosośnica, budynek gospodarczy z napisem: PRECZ Z ZAKUSAMI WOJENNYMI, fot. 09.11.2014, SNW

 

Litery propagandowego hasła są amatorskie, białe, wyraźnie odcinają się od tynku, a czcionka i dobór słów wskazują, że napis został wykonany w latach 50-tych XX wieku. To pamiątka po Państwowym Gospodarstwie Rolnym. PRL-owskie hasło, które „zawłaszczyło” te mury po wojnie pokazuje, jak bardzo to miejsce zostało przemielone przez historię. Dziś napis ten sąsiaduje z plakatami wyborczymi przyklejonymi do starych, drewnianych wrót. 

 

Budynek gospodarczy w Łosośnicy przetrwał wojnę i socjalizm. Obecnie nie spełnia już swojej pierwotnej funkcji. Większość miejsc po bramach została zamurowana, a na bramach, które nie zostały zniszczone umieszczono informacje: WSTĘP WZBRONIONY / OBIEKT GROZI ZAWALENIEM. Napis: PRECZ Z ZAKUSAMI WOJENNYMI przetrwał na PGR-owskich murach, ponieważ został wymalowany trwałą farbą (prawdopodobnie wapienną z dodatkami), a po upadku PGR-ów nikt nie miał funduszy ani potrzeby, by je zamalować.

 

Łosośnica, budynek gospodarczy z napisem: PRECZ Z ZAKUSAMI WOJENNYMI, fot. 09.11.2014, SNW

 

Napis: PRECZ Z ZAKUSAMI WOJENNYM - to klasyczny przykład powojennej propagandy PRL, szczególnie intensywnej w latach 50. i na początku 60. XX wieku. Choć brzmi pokojowo, miało bardzo konkretny cel polityczny, podkreślać tymczasowość i zagrożenie ze strony Zachodu i jednoczyć robotników PGR-ów w 'walce o pokój'. 

 

Co dokładnie oznaczało w tamtym czasie? „Zakusy” to dawne określenie na podstępne zamiary, próby zawładnięcia czymś lub czyhanie na czyjąś własność. W propagandzie używano tego słowa, by nadać działaniom przeciwnika cechy niemoralne i agresywne.

 

Kto miał te „zakusy”? W oficjalnym przekazie władz PRL, „zakusy wojenne” przypisywano: Państwom Zachodu (głównie USA i krajom NATO) i Republice Federalnej Niemiec (RFN): Na Pomorzu Zachodnim propaganda straszyła, że Niemcy będą chcieli odebrać ziemie (tzw. Ziemie Odzyskane), a wspiera ich w tym „imperialistyczny Zachód”.

 

Dlaczego malowano to na spichlerzach i PGR-ach? Umieszczenie takiego hasła na budynku gospodarczym mobilizowało rolników, hasło miało sugerować, że praca w polu i wydajność w PGR to forma obrony ojczyzny. Hasła były elementami walki z „podżegaczami wojennymi”. Utrzymywanie mieszkańców w przekonaniu, że wojna może wybuchnąć w każdej chwili, pozwalało władzy łatwiej kontrolować społeczeństwo i uzasadniać sojusz z ZSRR jako jedyny gwarant pokoju.

 

Lokalizacja:

Łosośnica (dawniej Lasbeck) – wieś sołecka, woj. zachodniopomorskie, powiat łobeski, gmina Resko.

 

Współrzędne:

53°42'19.2"N 15°16'22.9"E

53.705327, 15.273023

 

Około 20 km od Łosośnicy, w Starogardzie znajdował się pałac się rodu von Borck, który został zniszczony przez Rosjan w 1945 roku. Do dzisiaj pozostała tylko frontowa ściana z herbem rodu i kilka zabudowań, w tym kwadratowy budynek wieżowy.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież