Ogniste Ptaki zostały zamontowane w Parku Kasprowicza w Szczecinie 1994 roku. Ich autorem jest Władysław Hasior (1928-1999), artysta z Podhala, pionier polskiego asamblażu, czyli trójwymiarowej formy artystycznej polegającej na tworzeniu dzieła sztuki z przedmiotów gotowych – codziennego użytku, odpadków cywilizacji oraz fragmentów natury, które po złączeniu tworzą nową jakość. Do tej nowej jakości Władysław Hasior dokładał również ogień. 

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 22.07.2007, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Park Kasprowicza w Szczecinie to trzecia lokalizacja Ognistych Ptaków. Pierwszą - była skarpa przy Zamku Książąt Pomorskich, gdzie stały w grupie bezpośrednio na ziemi.  Był rok 1975 i Władysław Hasior był już znany z tworzenia przestrzennych kolaży przedstawiających płonące rydwany, dlatego po zmroku w dniu odsłonięcia wystawy wiele osób czekało, by zobaczyć jak płoną. Po kilku latach zapadła decyzja o przeniesieniu Ognistych Ptaków w nowe miejsce. Nad etapem konserwacji i montażem ptaków na metalową platformę czuwał autor dzieła. Pomagali mu pracownicy Huty Szczecin, co można zobaczyć w krótkim reportażu dostępnym w archiwum TVP.PL.

 

Kadr reportażu z 1980 roku, którego rekonstrukcja cyfrowa została opracowana w 2020 roku w ramach projektu "Digitalizacja Regionalnego Dziedzictwa Telewizyjnego i Filmowego z Archiwum TVP S.A." współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i jest dostępna w archiwum TVP.PL

 

Odręczna notatka Władysława Hasiora z 1975 roku, źródło: wystawa plenerowa w Parku Kasprowicza, czerwiec 2026.

 

Drugą lokalizacją Ognistych Ptaków był zielony teren przy jednej z kamienic na Placu Zgody, gdzie stanęły w 1980 roku. z uwagi na bliskość mieszkań nigdy nie zostały podpalone, za to zostały pomalowane na różne kolory (pierwotnie nie były pokryte żadną farbą). Po 10 latach miejsce to spodobało się inwestorowi, który postawił w ich miejscu budynek. Ogniste Ptaki trzeba było szybko przenieść, więc na czas wyboru nowej lokalizacji zostały zdemontowane i przewiezione do magazynu, w którym przeleżały 5 lat. I tak dochodzimy do 1994 roku, w którym trafiły na skarpę w Parku Kasprowicza, gdzie zostały wyeksponowane na betonowym podwyższeniu, na skarpie obok Teatru Letniego, pomiędzy aleją Fałata (główną aleją w parku) a jeziorem Rusałka. Pod koniec lat 90. XX wieku metalową rzeźbą zainteresowali się złomiarze. Dwa elementy zniszczone i porzucone w Parku zabezpieczył w swojej pobliskiej pracowni (przy ul. Teofila Lenartowicza) szczeciński artysta Jerzy Kukorowski i przez lata starał się zainteresować nimi miejskie władze. Dopiero przekazanie ich Andrzejowi K. Urbańskiemu^(*1) i Jerzemu Kosałce, którzy w 2003 roku wystawili odrestaurowane elementy dzieła Hasiora na dziedzińcu wrocławskiego BWA rozpętało medialną burzę. Pojawiły się wtedy głosy, by znowu zmienić lokalizację rzeźby, ale w końcu Ogniste Ptaki doczekały się renowacji (ostatnia miała miejsce w 2025 roku) i na stałe wpisały się w krajobraz Parku. 

 

  Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 03.10.2023, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 22.07.2007, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 22.04.2007, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Ogniste Ptaki w Parku Kasprowicza w Szczecinie, fot. 06.06.2026, SNW

 

Władysław Hasior od 1977 do 1980 roku tworzył w Koszalinie, w którym otrzymał hale oraz materiały i narzędzia w zamian za pozostawienie miastu swoich dzieł. Efektem tej współpracy jest pojedynczy ptak przed Centrum Kształcenia Ustawicznego oraz kilkanaście ptaków, których tłem jest Osiedle Północ (obok drogi wylotowej w kierunku Gdańska). Koszalińskie ptaki są dużo większe od szczecińskich a wzdłuż żelbetowego podestu ciągnie się rynienka na środek łatwopalny. Powstały jako pomnik dla walczących o wolność ziem Pomorza, ale nazywane są Płomiennymi Ptakami. 

  

(*1) Andrzej K. Urbański, ur. w 1963 roku w Kędzierzynie-Koźlu, artysta bez formalnego wykształcenia o pseudonimie ARTAU, który od 1988 roku wystawia swoje prace na wystawach, pokazach oraz najważniejszych festiwalach filmowych i sztuki mediów. Do 2001 roku silnie związany ze środowiskiem szczecińskim. W 2001 roku przeprowadził się do Wrocławia.