Biogram w trakcie opracowywania.

Informacje do biogramu zostały zebrane w ramach projektu „Szczecin – Ludzie Kultury w naszej pamięci” i zostaną przeanalizowane i uzupełnione na stronie najpóźniej do 20 listopada 2026 roku.

Guido Reck – artysta malarz, historyk sztuki, pionier szczecińskiego środowiska artystycznego, dyrektor i wicedyrektor Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Szczecinie. Zdjęcie z Przeglądu Artystycznego, miesięcznika Związku Polskich Artystów Plastyków z 1949 roku, pod którym napisano: ... twórczość Guido Recka nie idzie żadną z utartych dróg ... , (zbiory Książnicy Pomorskiej w Szczecinie)

DATA i MIEJSCE URODZENIA: 13.05.1919 r., Kopyczyńce, woj. tarnopolskie (obecnie Ukraina)

DATA i MIEJSCE ŚMIERCI: 08.07.1981 r., Szczecin

MATKA: ....... .

OJCIEC: ....... .

RODZEŃSTWO: ....... .

ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI: data.......... w ....... .

ŻONA: ....... .

DZIECI: ....... .

MIEJSCA ZAMIESZKANIA: 

– Lwów (dzieciństwo i młodość)

– Francja / Szwajcaria (Zurych) – okres wojenny

– Szczecin – powojenne miejsce życia i twórczości

DZIECIŃSTWO i NAUKA

Pochodził ze Lwowa. Po wybuchu wojny w 1939 roku 20-letni Guido przedostał się ze Lwowa na Zachód, gdzie wstąpił w szeregi odradzającej się we Francji polskiej armii. Brał udział w ciężkich starciach z przeważającym liczbowo wrogiem. Po upadku Francji dotarł do neutralnej granicy szwajcarskiej – znalazł się wśród zaledwie dziewięciu polskich żołnierzy, którym powiodła się ta ucieczka. Wykształcenie zdobył na uczelni w Zurychu na wąskiej specjalności rysunku architektonicznego, co dało mu biegłość w posługiwaniu się piórkiem. Studiował dzięki wprowadzonemu w latach 1940–1945 w Szwajcarii programowi Obozów Uniwersyteckich. Polscy żołnierze, którzy przed wojną przerwali naukę lub mieli maturę, zostali zebrani w osobnych obozach i formalnie zapisani na tamtejsze uczelnie: Uniwersytet i Politechnikę w Zurychu, Uniwersytet we Fryburgu oraz Technikum w Winterthur. Pieniądze na czesne, utrzymanie, opłaty egzaminacyjne i książki pochodziły z kilku źródeł: – Rząd RP na Uchodźstwie (w Londynie) przekazywał znaczne fundusze na edukację swoich żołnierzy przez szwajcarskie banki i Czerwony Krzyż. – Szwajcarskie uczelnie i fundacje (Schweizerische Zentralstelle für Hochschulhilfe) zwolniły Polaków z części opłat lub przyznawały im stypendia. – Polscy żołnierze pracowali na rzecz Szwajcarii (budowali drogi, mosty, pomagali przy żniwach), za co otrzymywali drobne wynagrodzenie wypłacane w frankach szwajcarskich, które mogli przeznaczyć na podręczniki i przybory. Zdawali te same egzaminy co Szwajcarzy i otrzymywali pełnoprawne, uznawane na świecie dyplomy ukończenia studiów (inżynierskie, architektoniczne, lekarskie). Studia ukończyło ponad 700 polskich żołnierzy, a niemal 2000 zaliczyło poszczególne semestry. Guido Reck był jednym z nich – to właśnie tam opanował rysunek architektoniczny, który ukształtował całą jego późniejszą karierę artystyczną.

PRACA i AKTYWNOŚĆ TWÓRCZA

Po wojnie osiadł w Szczecinie i dołączył do pierwszej fali powojennych twórców (m.in. obok Czesława Piskorskiego, Waleriana Lachnitta czy Tymoteusza Karpowicza), którzy w latach 1945–1949 budowali od podstaw polskie życie kulturalne i edytorskie w Szczecinie. Współpracował z wydawnictwem „Polskie Pismo i Książka” i mimo, że wydawnictwo działało dość krótko (do 1949/1950 roku, zanim zostało upaństwowione), to dla Guida Recka nawiązane tam kontakty były fundamentem jego wieloletniej obecności w szczecińskiej sztuce, malarstwie i pedagogice.

Okładka 28-stronicowej książeczki dla dzieci pt. Dziwne przygody Szczurka Gryzimurka. Publikacja została wydrukowana 27.11.1948 r. w wydawnictwie „Polskie Pismo i Książka” w nakładzie 5 000 egz. (wymiary: 19,6 cm × 21 cm). Autorką tekstu była Zofia Walicka-Neymanowa, a ilustracje wykonał Guido Reck (zbiory Książnicy Pomorskiej w Szczecinie). Treść w przystępny sposób wpisywała się w powojenną doktrynę o piastowskiej przeszłości Szczecina i odzyskanych ziem słowiańskich – w myśl narracji, jaką w popularyzacji wiedzy o regionie permanentnie i skutecznie upowszechniał Czesław Piskorski. Poniżej wybrane strony z tej książeczki: 3, 4, 7, 12 oraz 13. 

Rysunki Recka cechuje skrajny syntetyzm i uproszczona forma, nawiązująca do przedwojennej awangardy i konstruktywizmu. Zrezygnował z realistycznych detali (wąsów, faktury futerka czy struktury murów). Zamiast tego operuje zgeometryzowaną plamą barwną, budując postaci z prostych figur (kół, trójkątów, półkoli) przy użyciu zaledwie dwóch kolorów (czerwono-ceglastego i ciemnogranatowego). 

Guido Reck, około 1958, 

Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych (PLSP) w Szczecinie 

Guido Reck przez wiele lat był związany z dyrekcją Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych (PLSP) w Szczecinie. Funkcję dyrektora pełnił w latach 1948–1951, a od 1956 roku pracował jako wicedyrektor. To z jego inicjatywy w 1978 roku szkole nadano imię Constantina Brâncușiego. W 1979 roku przeszedł na emeryturę.

Fragment publikacji wydanej z okazji 10-lecia Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych, obok zdjęcia Guido Recka napisano:

Art. mal. Dypl. P. I. S. P. mgr fil. Uniw. Zurych — nostr. Poznań.

Dyrektor P. L. S. P. 1948—1951. V-ce Dyr. od 1956 r.

W publikacji wydanej z okazji 10-lecia Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych znajduje się ręczna dedykacja: „Panu Czwójdzińskiemu z wyrazami szacunku – Guido Reck”.

Zajęcia w PLSP w zabytkowej Kamienicy Lojców, po lewej stronie między uczennicami siedzi Guido Reck, 1958 r. Fot. A. Wróbel

22 czerwca 1958 roku w tygodniku „Panorama Północy” ukazał się artykuł napisany przez Guida Recka (dokładna transkrypcja tekstu): 

W Szczecinie na Starym Mieście znajduje się jeden z kilku ocalałych zabytków średniowiecznego budownictwa, późno-gotycka kamienica należąca niegdyś do bankierów Lojców. Historia tego domu bankowego jest związana z Polską, udzielali oni bowiem pożyczek Jagiellonom aż do roku 1572, kiedy to nastąpiło bankructwo określane stratą (dziś nawet dla nas fantastyczną) 20 ton złota.

Zabytkowa ta budowla została zniszczona w czasie ostatniej wojny, a odbudowano ją w 1956 roku zachowując dawny wygląd. Budynek ma trzy piętra i jeszcze jedną kondygnację, wieżę opartą na słupie wiążącym, ładnie profilowanym.

W dawnych pomieszczeniach domu Lojców mieści się dziś Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych. Ono ma również swą 10-letnią tradycję działalności, jako pierwsze Liceum Plastyczne na Pomorzu Zachodnim i jedna z niewielu szkół tego typu. Odbywa się właśnie 6 matura, młodzież jest podniecona, czeka na wyniki i snuje plany na przyszłość. Absolwenci tej szkoły studiują prawie na wszystkich uczelniach artystycznych w kraju i na niektórych zagranicą. Mają oni dobre wyniki. Dawni, pierwsi maturzyści, w tym roku kończą studia i wkrótce już będą brali udział w wystawach plastycznych. W roku bieżącym szkoła przyjmie większą ilość uczniów w związku z szybką odbudową dalszych sal zabytkowych. Wkrótce, bo w czerwcu rozpoczną się egzaminy wstępne, a w starych murach sprzed czterystu laty będzie młodzież uczyć się zamiłowania do piękna i zabytków.

Młodymi plastykami opiekują się artyści-plastycy, nauczyciele. Tegoroczne dziesięciolecie będzie podsumowaniem działalności pedagogicznej i kulturalnej tego jedynego w swoim rodzaju ośrodka, kształcącego młodzież Pomorza Zachodniego.

Guido Reck zajmował się również krytyką artystyczną. Powyżej jego artykuł pt. „Szczecińskie wystawy plastyki”, w którym recenzował w nim bieżące wydarzenia artystyczne w mieście oraz dorobek lokalnego środowiska plastyków. Tekst otwiera omówienie twórczości Wacława Taranczewskiego – malarza, który właśnie zdobył nagrodę Fundacji Guggenheima na Biennale w Wenecji. Obok niego Reck wymienia Piotra Potworowskiego oraz innych szczecińskich artystów: Edmunda Witkowskiego, Janinę Matysik, A. Żywickiego, J. Kosińskiego, A. Wróbla, M. Wilczkiwicza, J. Powickiego, T. Haberko oraz B. Łukaszewicza. Źródło: „Panorama Północy” z 1959 roku ze zbiorów Książnicy Pomorskiej w Szczecinie

Guido Reck. Fot. Anatol Weczer

Guido Reck i uczniowie PLSP na plenerze. Fot. Anatol Weczer

Plener. Guido Reck i Teodor Gałysz. 

Był wszechstronnym artystą i organizatorem życia artystycznego: tworzył portrety, pejzaże, cykle rysunków i gwaszy (m.in. słynny cykl cyrkowy) oraz malarstwo olejne. Pisał recenzje do miejscowej prasy. W 1965 r. zainicjował i zorganizował I Prezentację Malarzy Krajów Socjalistycznych w Szczecinie. Budował międzynarodowe kontakty artystyczne (m.in. z dr. Horstem Zimmermannem z Kunsthalle w Rostocku) oraz wystawiał prace w kraju i za granicą. Zmarł w trakcie przygotowań do XI Prezentacji Malarzy, pracując niezwykle intensywnie do ostatnich dni.

Guido Reck w karykaturze Arkadiusza Gacparskiego

OSTATNIE MIEJSCE SPOCZYNKU: Został pochowany 13 lipca 1981 roku na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, Kwatera Zasłużonych nr 44, rząd 2, grób 5.

Cmentarz Centralny w Szczecinie, Kwatera Zasłużonych, nr 44, rząd 2, grób 5. Nagrobek Guido Recka. Fot. 26.08.2026, SNW

UPAMIĘTNIENIA:

– 2001 – wystawa: GUIDO RECK w 20. rocznicę śmierci. Organizatorami byli: Książnica Pomorska i Muzeum Narodowe w Szczecinie. Wydarzenie odbyło się 27 września 2001 r. w Książnicy Pomorskiej.

Zaproszenie na wystawę upamiętniającą GUIDO RECKA. Źródło: zbiory Książnicy Pomorskiej w Szczecinie