Treść przewodników i książek Czesława Piskorskiego (1915–1987) idealnie wpisywała się w powojenną, oficjalną narrację polityczną na temat Ziem Odzyskanych. Piskorski opisywał bowiem Szczecin i Pomorze wyłącznie jako ziemie rdzennie polskie i piastowskie. Wierzył, że Gryfici byli piastowskimi książętami, a tereny zachodniopomorskie po wiekach po prostu „wróciły do Macierzy”.

 

1948–1980 – publikacje Czesława Piskorskiego w zbiorach SNW

 

Dla Piskorskiego kilkaset lat niemieckiej historii Szczecina (Stettina) stanowiło zaledwie „historyczny epizod” – rodzaj nienaturalnej anomalii, którą należało jak najszybciej wymazać z przestrzeni i ludzkiej pamięci. Z tego powodu niektóre fakty historyczne były w jego pracach pomijane, wyolbrzymiane lub zniekształcane. Mimo tego ideologicznego zabarwienia, sam opis krajoznawczy zawsze pozostawał u niego skrupulatny. Wystarczyło odnaleźć w przewodniku, zapisaną w kolejności alfabetycznej daną wieś lub miejscowość, by natychmiast zyskać pełną orientację topograficzno-użytkową. Piskorski precyzyjnie wyliczał, czy w danej wsi znajduje się przystanek autobusowy, kiosk, restauracja lub posterunek MO.

 

Ta specyficzna perspektywa historyczna nie była jednak wyłącznie wynikiem powojennej koniunktury politycznej. Piskorski w tę misję głęboko i szczerze wierzył. Jego poglądy zostały ukształtowane jeszcze przed wojną, przez poznańską myśl zachodnią (endecką). W publicystyce endecji – m.in. u Romana Dmowskiego – konsekwentnie przewijała się koncepcja granic naturalnych opartych o Bałtyk, dolną Odrę oraz Nysę Łużycką. Szczecin, jako dawny słowiański gród, postrzegano tam jako kluczowy polski port i terytorium do bezwzględnego odzyskania. Gdy wybuchła II wojna światowa, polskie podziemie narodowe (w tym Stronnictwo Narodowe) przekuło te teorie w konkretne postulaty polityczne, domagając się w tajnych memoriałach włączenia całego Pomorza Szczecińskiego w granice Polski. Powojenny proces zasiedlania i opisywania tych terenów stał się dla niego naturalną kontynuacją idei, wśród których dorastał. W Szczecinie znalazł się w odpowiednim miejscu i czasie by połączyć swoje krajoznawcze zainteresowania z wizją „Polski piastowskiej” i spełniać się jako badacz, pisarz i dydaktyk. 

 

Publikacje Czesława Piskorskiego w zbiorach Stowarzyszenia Nasze Wycieczki:

 

1948

Tytuł: SZCZECIN I DOLNE PRZYODRZE. PRZEWODNIK
Autor: Czesław Piskorski
Wydawca: Spółdzielnia Wydawniczo-Oświatowa „Czytelnik” (seria: Wiedza Powszechna – Wydawnictwo Popularno-Naukowe).
Rok wydania: Listopad 1948
Nakład: 15 000 egzemplarzy

Na okładce: m.in. logo PTK
Seria: Biblioteczka Krajoznawcza, Tomik Pierwszy (na sąsiedniej stronie widnieje informacja, że w ramach tej serii przewodnik po Szczecinie ukazał się jako pozycja nr 1).
Redaktor tomu: Stanisław Tazbir
Redaktor działu: Józef Kołodziejczyk
Drukarnia: Drukarnia Naukowa TNW, Warszawa, Krak. Przedm. 26/28, pod zarządem Tomasza Mądrzejewskiego
Numer cenzury / zamówienia: B-51137

Książka zawiera ogromny ładunek propagandowy tamtych lat, mający uzasadnić powrót Szczecina do Polski. Autor mocno podkreśla: „Ziemie nadodrzańskie zostały wcielone ponownie w ramy państwa polskiego na początku r. 1945”. W opisie zamku Piskorski wspomina o powojennych odkryciach: „Pod częścią ołtarzową znajduje się krypta z grobami Piastów, została ona odkryta w czasie przeprowadzania prac badawczych w r. 1947”. Na załączonym planie Szczecina obecna Brama Królewska nosi nazwę Bramy Piastów, zamek również jest Zamkiem Piastów, a kamienica Loitzów jest kamienicą Łoziców.

 

1951

Tytuł: POMORZE ZACHODNIE. ILUSTROWANY PRZEWODNIK WCZASOWY, TURYSTYCZNY I UZDROWISKOWY
Autor: Czesław Piskorski
Wydawca: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”
Rok wydania: Druk ukończono w marcu 1951 roku
Nakład: 10 350 egzemplarzy
Przynależność do serii: Biblioteka Turystyczna, Tom X
Projekt okładki: Maria Orłowska
Drukarnia: Druk. LSW nr 1 (Drukarnia Ludowej Spółdzielni Wydawniczej)
Szczegóły zamówienia: Zam. nr 3460 z dnia 22.XI.50 r.
Numer cenzury / urzędowy: 2-B-117672
Specyfikacja papieru i objętość: Papier druk. sat. kl. V, 70×100, 70 g; objętość książki wynosi 8 i 3/4 arkusza.

Przewodnik zaczyna SŁOWO WSTĘPNE: Wiosną 1945 roku zwycięska Armia Radziecka wyzwoliła ziemie nad Odrą i Nysą, które w myśl postanowień konferencji jałtańskiej i poczdamskiej wróciły do Macierzy. Lud polski wrócił na Pomorze Zachodnie, by zagospodarować miasto i wieś w oparciu o nowe, socjalistyczne zasady. O tym szczególnie musi pamiętać turysta, który w ramach wycieczek organizowanych przez Związki Zawodowe, Samopomoc Chłopską, czy organizacje młodzieżowe przybywa na tereny nad Odrą i Bałtykiem. Ziemie te odzyskaliśmy w wyniku olbrzymich zmagań, a groby radzieckich bohaterów, które znajdujemy wszędzie, najdobitniej świadczą o ogromnej ofierze żołnierzy radzieckich, złożonej dla wyzwolenia Polski. Ramię w ramię z Armią Radziecką szła poprzez ziemie Pomorza Zachodniego I Armia Wojska Polskiego. Żołnierze, wyposażeni w doskonały sprzęt radziecki, toczyli z hitlerowcami ciężkie boje, dążąc nad polski Bałtyk. Od tej chwili minęło kilka lat. Dziś turysta, górnik czy hutnik ze Śląska, włókniarz łódzki i murarz z Warszawy, brygadzista z kolei, członek spółdzielni produkcyjnej czy pracownik PGR-u zwiedza ziemie, na których tętni nowe życie. W roku 1945 obejmowaliśmy tereny zniszczone przez hitlerowskiego okupanta, bezludne przestrzenie, zdewastowane i obrabowane zakłady przemysłowe, zburzone i zaminowane porty. W tych ciężkich warunkach pośpieszył nam ponownie z pomocą nasz sojusznik — Związek Radziecki. Usunięcie min i wraków zatopionych przez hitlerowców okrętów, dokonane przez minerów radzieckich, dostarczenie przez Związek Radziecki pierwszych dźwigów, pozwoliło nam na rozpoczęcie przeładunków towarów na statki w porcie szczecińskim. Przyjacielska pomoc oraz przykład ZSRR sprawiły, że dziś porty nasze osiągnęły ogromną zdolność przeładunkową, na co w niemałej mierze wpłynęły przejęte od ludzi radzieckich metody pracy naszych dokerów. ... .

...  Rzesze wczasowiczów, przybywających rokrocznie do licznie na terenie Pomorza Zachodniego rozsianych domów wypoczynkowych Funduszu Wczasów Pracowniczych, to właśnie dzisiejsi turyści — ludzie pracy, dla których użytku niniejszy przewodnik jest przeznaczony. Jest to pierwsze tego rodzaju wydawnictwo, obejmujące cały obszar Pomorza Zachodniego, kraju nie tylko jezior i kąpielisk, ale przede wszystkim jednego z najważniejszych ośrodków, w których ludzie pracy wykuwają podstawy do jeszcze lepszego jutra.

Sześć lat minęło od chwili kiedy dzięki decydującym zwycięstwom Armii Radzieckiej legło w gruzy państwo hitlerowskie i Polska odzyskując szeroki dostęp do morza Bałtyckiego i Ziemie Zachodnie oparła się na starych granicach ... .

 

1951

Tytuł: WYCIECZKI I WCZASY jednodniowe ZE SZCZECINA
Autor tekstu: Czesław Piskorski 
Wydawca: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj” z o. o. w Warszawie
Rok wydania: Druk ukończono w maju 1951 r.
Nakład: 10 150 egzemplarzy
Projekt okładki: M. Orłowska
Redaktor tomu: A. Chowański
Drukarnia: Spółdzielnia Pracy Druk. i Intr., ul. Targowa 48
Szczegóły zamówienia: Zam. Nr 60 z dn. 23-IV-51
Numer cenzury / urzędowy: 2 - B - 17941
Specyfikacja papieru: Papier druk. sat. kl. V 70 x 100 70 g
Objętość: ark. wyd. 1,1
Cena podstawowa: 1,05 zł
Cena zniżona: 0,30 zł (odbita pieczątka)

Czesław Piskorski napisał: ........... turystyka przyczynia się do zapewnienia szerokim rzeszom ludzi pracy należytego wypoczynku, a jednocześnie umożliwia im poznanie osiągnięć gospodarczych i społecznych oraz zbliża do siebie mieszkańców wsi i miasta. W każdą niedzielę powinny wyjeżdżać liczne wycieczki robotnicze do podmiejskich okolic, aby ich uczestnicy wypoczęli i odetchnęli świeżym powietrzem, a równocześnie poznali osiągnięcia chłopa czy robotnika sąsiedniej wsi lub miasteczka. Podczas wycieczek, które opisujemy poniżej, omawiać będziemy zabytki kultury i sztuki, będziemy oglądać piękno przyrody, zwiedzać spółdzielnie produkcyjne, P. G. R-y i inne zakłady pracy, poznając równocześnie ludzi i ich osiągnięcia. .........

1957/58

Tytuł: Ze Szczecina przez Świnoujście do Międzyzdrojów
Autor: Czesław Piskorski
Wydawca / Logo na okładce: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK)
Rok opracowania map: 1957 / wydania przewodnika: 1958 roku

Przewodnik zawiera odręcznie rysowane mapy autorstwa Bolesława Czwójdzińskiego: 1. Tor Wodny Szczecin – Świnoujście – Międzyzdroje – rozkładana, podłużna mapa przebiegu szlaku wodnego przez Roztokę Odrzańską i Zalew Szczeciński, z zaznaczeniem Puszczy Goleniowskiej i Wkrzańskiej oraz Jeziora Dąbie; 2. Plan Międzyzdrojów – szczegółowy plan miejscowości z zaznaczoną plażą, molo, siecią ulic oraz parkiem;  3. Mapa Wyspy Wolin  – dwukolorowa (niebiesko-czarna) mapa pokazująca ukształtowanie terenu, sieć kolejową i drogową oraz Zalew Szczeciński i Bałtyk; 4. Mapa Portu Szczcińskiego.

 

Autor podaje: „Szczecin pod względem obszaru jest drugim miastem w Polsce (po Warszawie) i obejmuje teren 280 km2. Długość ulic wynosiła wtedy 700 km, w mieście mieszka około 250 tysięcy osób, prawie wyłącznie narodowości polskiej". W rozdziale o historii autor wspomniana, że w 1720 roku Szwedzi sprzedali miasto Niemcom za kwotę 2 milionów talarów. Przytoczył również dokładną datę przejęcia w Szczecinie władzy przez polskie jednostki administracyjne po II wojnie światowej – 5 lipca 1945 roku. W tekście znajduje się również wzmianka o planowanym/tworzonym rejonie Parku Narodowego (Woliński Park Narodowy powstał oficjalnie w 1960 r.) oraz o cennych przyrodniczo: mikołajku nadmorskim i rzadkim bieliku (tutaj nazwanym „orłem morskim”).

 

Na ostatnich stronach zostały zamieszczone reklamy, m.in.: Pawilon Turystyczny PTTK-TOK (Szczecin, Brama Portowa) oferował m.in. pamiątki, zabawki, wyroby galanteryjne, kasety różnego rodzaju, albumy oraz wyroby pamiątkowe metalowe i biżuterię.

 

Klub Turysty PTTK (Szczecin, Pl. Lotników) polecał kawę po turecku, herbatę, słodycze, napoje chłodzące, pamiątki oraz papierosy. Co ciekawe, klub organizował wieczorki taneczne, odczyty i seanse filmowe, a na wyposażeniu posiadał... telewizor oraz prasę krajową i zagraniczną.

 

1965

Tytuł: SZCZECIN I OKOLICE przewodnik

Autor tekstu: Czesław Piskorski
Wydanie: Wydanie III poprawione i uzupełnione
Wydawca: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa 1965
Rok wydania: 1965 (druk ukończono w listopadzie 1965 r.)
Nakład: 20 205 egzemplarzy
Projekt okładki: Tadeusz Babicz
Autorzy mapek: Z. Czajkowski i W. Langda
Drukarnia: Wrocławska Drukarnia Dziełowa – Wrocław
Numer zamówienia: Zam. 1360/A — O-T-O
Specyfikacja papieru: Papier ilustr. kl. V 70 g
Objętość: Ark. wyd. 8,25, ark. druk. 5,—
Kalendarium produkcji: Oddano do składania w marcu 1965 r., podpisano do druku w listopadzie 1965 r.

Cena: 20,— zł

W przewodniku można przeczytać, m.in.: ... Ponieważ Szczecin w okresie powojennym nie posiadał właściwej sali teatralnej, przed kilku laty część pomieszczeń gmachu Muzeum przeznaczono na TEATR WSPÓŁCZESNY. W jednej z sal teatru wisi potężny obraz — zbiorowe dzieło szczecińskich plastyków — przedstawiający Jana z Kolna, legendarnego odkrywcę Ameryki, budującego statek. W pd. części Wałów znajdują się GMACHY SZKÓŁ MORSKICH I RYBACKICH. Tutaj codziennie o godzinie 12 usłyszeć można trębacza wygrywającego melodię: „Żegluj, żegluj żeglarzu, całą nockę po morzu”. Zwyczaj ten wprowadzono w 1963 r. Na kamiennych ścianach skarpy herby wszystkich ważniejszych portów naszego wybrzeża, od Tolkmicka aż po Świnoujście. Po zejściu nad Odrę warto spojrzeć również na dwa potężne kandelabry, przypominające latarnie morskie, oraz na wodotrysk. ... .

Książka zawiera również czarno-białe fotografie dokumentujące ówczesne życie i infrastrukturę miasta, m.in.  „Duży statek handlowy zacumowany przy betonowym elewatorze” - fot. W. Wojtkiewicz; .„Pływalnia Pogoni” – powojenny otwarty basen z charakterystyczną wieżą do skoków oraz trybunami (fot. E. Falkowski).

 

1966

Tytuł: Województwo Szczecińskie. Przewodnik
Autor główny: Czesław Piskorski

Rozdziały tematyczne opracowane przez:
Środowisko geograficzne, gospodarka: Władysław Nowotniak
Zarys dziejów: Henryk Lesiński
Zabytki sztuki: Róża Kąsinowska
Oświata, kultura, sport, turystyka: Aleksander Ejsmont

Wykonanie mapek: Lidia Lemisiewicz, Jan Laskowski

Projekt okładki: Tadeusz Babicz

Korekta: Alicja Sikorska

Redaktor tomu: Leonard Otrębski
Redaktor techniczny: Antoni Maryewski
Wydawca: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa 1966

Drukarnia: Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” – Warszawa

Rok wydania: 1966 (druk ukończono w kwietniu 1966 roku)
Nakład: 20 250 egzemplarzy
Numer zamówienia: Zam. 5702/a (oznaczenie cenzury/drukarskie: M-30)
Papier: Papier ilustracyjny kl. V 70 g 
Objętość arkuszowa: Arkuszy wydawniczych 17,25; arkuszy drukarskich 9,75
Kalendarz produkcji: Książkę oddano do składania w lipcu 1965 r., a podpisano do druku w marcu 1966 r.
Cena: 30,— zł

Publikacja ta to prawdziwe kompendium wiedzy o regionie z tamtych lat. Na stronie tytułowej wydawca umieścił szczegółowe podsumowanie zawartości:
292 strony tekstu i informacji
133 trasy (główne i boczne) rozpisane dla turystów
27 znakowanych szlaków pieszych
28 planów i mapek regionów ułatwiających nawigację
mapka-wyklejka ze schematem tras oraz mapa turystyczna województwa szczecińskiego
około 5000 km opisanych szlaków
około 950 opisanych miejscowości z całego regionu.

1969
Tytuł: Plan Szczecina - rozkładana mapa

Aktualizację treści turystycznej i informatora wykonał Czesław Piskorski

Redaktorzy: Danuta Piekarz, Urszula Cichowska
Redaktor techniczny: Janusz Supernat
Projekt okładki: Okładka w charakterystycznym dla przełomu lat 60. i 70. stylu modernistycznym, przedstawiająca m.in. zarys Zamku Książąt Pomorskich, Bramę Portową oraz dźwigi portowe.
Wydawca: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych (PPWK), Warszawa 1969

Druk w PPWK – Warszawa, ul. Solec 18
Nakład: 33 210 egzemplarzy
Numer zamówienia: Zam. 9033/75/B/69
Oznaczenie papieru/matrycy: 7.I.69-Y-86580
Rok wydania: 1969
Plan zawiera m.in: spis barów mlecznych: Bambino – ul. Bolesława Krzywoustego 57,  Jutrzenka – ul. Krzysztofa Kolumba 1, Kogel Mogel – Al. Wyzwolenia 54, Liliput – Al. Wojska Polskiego 119, Małgosia – Al. Wojska Polskiego 40, Turysta – ul. Obrońców Stalingradu 6
oraz restauracji, m.in: Piast – Pl. Zwycięstwa 3, Pomorzanka – Al. Piastów 74, Różana – ul. Hanki Sawickiej, Zamkowa i Winiarnia Zamkowa – ul. Rycerska 3, Dom Rybaka – ul. Małopolska 23, Jagódka – Al. Czerwonej Armii 37 oraz popularne lokale Marago – ul. Juliana Niemcewicza 2 i Maskota – Al. Wojska Polskiego 27.

 

1976
Tytuł: Plan Szczecina - rozkładana mapa
Okładka z motywem fal i geometrycznych biało-niebieskich strzałek na pomarańczowym tle.
Wydawca: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych (PPWK), Warszawa 1976.
Zespół redakcyjny:
Opracowanie: PPWK na podstawie materiałów Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego w Szczecinie.
Treść turystyczna i informator: Czesław Piskorski.
Redaktor: Elżbieta Ostrowska.
Redaktor techniczny: Jan Słafecki.
Projektantka okładki: Ewa Wieczorek.
Mapa zawiera nie tylko szczegółowy plan samego miasta (z widocznym fragmentem południowych dzielnic, np. Żydowce), ale również mapę okolic Szczecina i fragmentu Pomorza Zachodniego. Na arkuszu po prawej stronie możemy dostrzec sieć drogową i kolejową łączącą Szczecin ze Stargardem Szczecińskim, Goleniowem, Gryfinem, Policami, aż po Zalew Szczeciński, Wolin i Świnoujście. To idealnie pokazuje, że publikacja miała służyć nie tylko do poruszania się po samym centrum, ale i do planowania podmiejskich wycieczek – co było znakiem rozpoznawczym przewodników i map autoryzowanych przez Czesława Piskorskiego.

 

1977
Tytuł: Szczecin i okolice. Przewodnik
Autor: Czesław Piskorski

Autorem rozdziału "Szczecin w dziejach ziem polskich" (str. 22) jest doc. dr hab. Bogdan Dopierała
Wydanie: Wydanie II poprawione i uzupełnione
Wydawnictwo: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Turystycznych „Sport i Turystyka”, Warszawa 1977.
Nakład: 30 275 egzemplarzy
Znaki szczególne egzemplarza:

Pieczątka własnościowa - Egzemplarz należał do Zbigniewa Maciejowskiego, który posiadał uprawnienia Przodownika Turystyki Pieszej nr 5382.

Pieczątka pamiątkowa: W książce znajduje się stempel z VII Forum Fotografii Krajoznawczej PTTK, które odbyło się w Szczecinie w dniach 25–28 pażdziernika 1979 roku.

Do przewodnika jest dołączona mapa „Szczecin i okolice” – Szczecin Centrum”.
Opracowanie treści turystycznej: Czesław Piskorski.
Aktualizacja planu: Prace nad aktualizacją zakończono w listopadzie 1976 roku.
Wydawca planu (opracowanie kartograficzne): Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych (PPWK), Warszawa 1977.
Wydawca całości: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”.

Druk: Drukarnia Narodowa Z-2.
Numer zamówienia i nakład: Zam. 4190/76. Nakład tej konkretnej mapy wyniósł 61 000 egzemplarzy (czyli był wyższy niż nakład samego przewodnika). Numer identyfikacyjny: 12810.

Przewodnik zawiera: 156 stron, 6 tras, 200 obiektów, 7 wycieczek w okolice, 40 miejscowości, 8 planów, 1 mapkę okolic, 2 rzuty obiektów, wielobarwny plan śródmieścia ze skróconym spisem ulic oraz 11 rysunków w tym Pomnik Braterstwa Broni (str. 96) znajdujący się na Cmentarzu Centralnym i zaprojektowany przez Sławomira Lewińskiego.

 

Fragment propagandowego tekstu z przewodnika Czesława Piskorskiego Szczecin i okolice. Przewodnik z 1977 roku. Autorem rozdziału "Szczecin w dziejach ziem polskich" (str. 22) jest doc. dr hab. Bogdan Dopierała, który w odróżnieniu od Piskorskiego po latach przeanalizował własną rolę w budowaniu powojennej narracji i miał odwagę przyznać się, że nie wszystko o czym pisał było zgodne z prawdą.

 

1980

TYTUŁ: POMORZE ZACHODNIE, MAŁY PRZEWODNIK (mały, ale najgrubszy, ma 348 stron)

AUTOR: Czesław Piskorski

Okładka EWA WIECZOREK

Opracowanie kartograficzne MARTA CHAŁUBIŃSKA EWA KULCZYŃSKA

Redaktor MARIA GÓRSKA

Redaktor techniczny BARBARA KLIMASZEWSKA

Korektor ALICJA SIKORSKA

ISBN 83-217-2292-X

WYDAWNICTWO „SPORT I TURYSTYKA” WARSZAWA 1980 Dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąta druga publikacja Wydawnictwa SiT (!)

Wydanie I. Nakład 20.275 egz. Ark. wyd. 22,3. Ark. druk. 14,5 Oddano do składania w czerwcu 1978 Druk ukończono w marcu 1980. C-34 Cena zł 65,- Z.G. Dom Słowa Polskiego. — Warszawa

OBEJMUJE: 250 km wybrzeża, obszar 30 000 km² woj. szczecińskiego, woj. koszalińskiego, woj. słupskiego, pn. fragmentów woj. gorzowskiego i woj. pilskiego, wsch. fragmentów woj. bydgoskiego

ZAWIERA: propozycje 13 tras samochodowych, 3 szlaków pieszych, 3 kajakowych, 6 żeglugowych, ponad 550 opisanych miejscowości i jednostek fizjograficznych, 26 mapek, 27 planów miast, 2 rzuty obiektów, schemat tras, kolorową mapę-załącznik opisanego regionu.

We wstępie Piskorski napisał: „Pierwszy mój przewodnik pt. „Pomorze Zachodnie” ukazał się nakładem Spółdzielczego Instytutu Wydawniczego „Kraj” w 1951 r. Od tego czasu moja kartoteka miejscowości krajoznawczych rozbudowała się obejmując kilkanaście tysięcy haseł. Wydanie niniejszej pozycji, przedstawiającej walory około 1/10 części Polski, wymagało selekcji posiadanego materiału. Opisałem tutaj tylko około 500 ważniejszych osad, przy czym większe miasta są celowo omówione w formie bardzo syntetycznej, ponieważ na ogół posiadają szczegółowe przewodniki. Przewodnik składa się z czterech podstawowych części. Pierwsza to informacje ogólne o omawianym terenie i jego historia; dzieje Pomorza Zachodniego napisał doc. dr hab. B. Dopierała, kierownik Pracowni Historii Pomorza Zachodniego Instytutu Historii PAN w Szczecinie, za co chciałbym mu w tym miejscu podziękować. Kolejna część obejmuje omówienie ważniejszych tras samochodowych, a także kilku szlaków pieszych, kajakowych i żeglugowych. Dalej jest słownik krajoznawczy stanowiący część podstawową oraz informator. Hasła słownika krajoznawczego opracowane są bardzo syntetycznie (encyklopedycznie); podają informacje praktyczne, podstawowe wiadomości historyczne, znaczenie gospodarcze miejscowości oraz walory krajoznawcze i wypoczynkowe. System wyróżnień (tekst półgruby) i gwiazdki zwracają uwagę na miejscowości i obiekty o szczególnie cennych walorach. Mam nadzieję, że przewodnik ten — najszerszy ze wszystkich, jakie się dotychczas o Pomorzu Zachodnim ukazały — umożliwi rzeszom turystów dokładniejsze poznanie tej części Polski, gdzie turystyka w miarę jej rozwoju staje się coraz ważniejszym elementem życia społeczno-gospodarczego i kulturalnego”.

 

Więcej informacji o autorze w biogramie Czesław Piskorski.